Nie wszystkie środki ochrony indywidualnej (ŚOI) mają ten sam poziom ochrony. Dlatego przepisy unijne dzielą je na trzy kategorie – w zależności od skali zagrożenia, przed którym mają chronić pracownika.
Podział ten wynika z Rozporządzenia (UE) 2016/425 i ma ogromne znaczenie zarówno przy doborze sprzętu, jak i przy odpowiedzialności pracodawcy.
Kategoria I – zagrożenia minimalne
Do tej kategorii zaliczane są środki ochrony chroniące przed niewielkim ryzykiem, którego skutki są łatwe do przewidzenia i zazwyczaj nie prowadzą do poważnych urazów.
Obejmuje to m.in.:
- powierzchowne urazy mechaniczne,
- kontakt ze słabymi środkami czyszczącymi,
- dłuższy kontakt z wodą,
- kontakt z gorącą powierzchnią do 50°C,
- działanie promieni słonecznych (z wyłączeniem obserwacji słońca),
- zwykłe warunki atmosferyczne (deszcz, wiatr bez ekstremów).
Przykłady:
- proste rękawice ochronne do lekkich prac,
- okulary przeciwsłoneczne,
- odzież przeciwdeszczowa.
To sprzęt stosowany tam, gdzie ryzyko jest niewielkie i nie zagraża życiu ani trwałemu zdrowiu pracownika.
Kategoria II – zagrożenia średnie
To najliczniejsza grupa ŚOI. Obejmuje środki ochrony przed zagrożeniami, które nie są ani minimalne, ani skrajnie niebezpieczne.
W tej kategorii znajdziemy m.in.:
- większość kasków ochronnych,
- okulary ochronne do pracy,
- rękawice przeciwprzecięciowe,
- wiele modeli obuwia ochronnego.
To standardowe wyposażenie w budownictwie, przemyśle czy magazynach. Chroni przed realnym ryzykiem urazu, ale nie przed zagrożeniami o skutkach śmiertelnych.
Przy wyborze rekawic roboczych zwracajmy uwagę na ich kategorię
Kategoria III – zagrożenia śmiertelne lub powodujące nieodwracalne szkody
To najwyższa kategoria ochrony. Obejmuje sprzęt chroniący przed zagrożeniami, które mogą prowadzić do śmierci lub trwałego uszczerbku na zdrowiu.
Dotyczy to m.in.:
- kontaktu z niebezpiecznymi substancjami chemicznymi,
- pracy w atmosferze o niedostatecznej ilości tlenu,
- czynników biologicznych,
- promieniowania jonizującego,
- bardzo wysokich temperatur (powyżej 100°C),
- bardzo niskich temperatur (–50°C i mniej),
- upadku z wysokości,
- porażenia prądem elektrycznym,
- utonięcia,
- pracy z pilarką łańcuchową,
- strumieni pod wysokim ciśnieniem,
- szkodliwego hałasu.
Przykłady ŚOI z tej kategorii:
- systemy chroniące przed upadkiem z wysokości,
- aparaty ochrony dróg oddechowych,
- kombinezony chemoodporne,
- sprzęt chroniący przed łukiem elektrycznym.
Tu nie ma miejsca na kompromisy.
Dlaczego podział na kategorie ma znaczenie?
Kategorie wpływają na:
- sposób certyfikacji produktu,
- obowiązki producenta,
- dokumentację,
- procedury kontroli jakości,
- odpowiedzialność pracodawcy.
W praktyce najczęstszy błąd firm polega na niedoszacowaniu zagrożenia – i dobraniu sprzętu z niższej kategorii, niż wymaga tego stanowisko pracy.
A to może oznaczać:
- realne zagrożenie zdrowia,
- problemy przy kontroli,
- poważne konsekwencje prawne po wypadku.
Jak prawidłowo dobrać kategorię ŚOI?
Podstawą jest zawsze rzetelna ocena ryzyka zawodowego. Dopiero na jej podstawie można określić, czy wystarczy sprzęt z kategorii I, czy konieczne są rozwiązania z kategorii III.
Jeśli masz wątpliwości, lepiej sprawdzić to przed zakupem niż tłumaczyć się po wypadku.
Nie masz pewności, do której kategorii powinny należeć środki ochrony w Twojej firmie?
Skontaktuj się z nami – pomożemy dobrać ŚOI zgodnie z przepisami i realnymi zagrożeniami na stanowisku pracy.
Dodaj komentarz