Środki ochrony indywidualnej (ŚOI) nie chronią „na oko”. Chronią wtedy, gdy spełniają konkretne normy europejskie. To właśnie one określają wymagania dotyczące projektowania, testowania i certyfikacji produktów.
Normy zharmonizowane z przepisami UE dają tzw. domniemanie zgodności z wymaganiami określonymi w Rozporządzenie (UE) 2016/425. Oznacza to, że produkt spełniający daną normę uznaje się za zgodny z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeństwa i zdrowia.
Warto jednak wiedzieć, że stosowanie norm nie jest obowiązkowe – to narzędzie techniczne, które pomaga producentowi wykazać zgodność z przepisami.
Poniżej przegląd najważniejszych norm dla poszczególnych grup ŚOI.
Ochrona rąk – najczęściej stosowane normy
EN 388 – rękawice chroniące przed zagrożeniami mechanicznymi
To jedna z najpopularniejszych norm w przemyśle. Dotyczy rękawic chroniących przed:
- ścieraniem
- przecięciem
- rozdarciem
- przekłuciem
- uderzeniem (oznaczenie „P”)
Pod piktogramem znajdują się cyfry i litery określające poziomy odporności. Im wyższy poziom, tym wyższa ochrona.
Rękawice zgodne z EN 388 zaliczane są do II kategorii ryzyka.
EN ISO 374 – rękawice chroniące przed chemikaliami i mikroorganizmami
Norma określa wymagania dla rękawic chroniących przed:
- niebezpiecznymi substancjami chemicznymi
- bakteriami i grzybami
- w niektórych przypadkach także wirusami
Pod symbolem widnieją litery oznaczające konkretne substancje, wobec których rękawica została przebadana.
W środowiskach zagrożonych wybuchem stosuje się dodatkowo normę EN 16350 (właściwości elektrostatyczne).
Ochrona stóp – obuwie robocze i ochronne
EN ISO 20345 – obuwie ochronne
To podstawowa norma dla butów z podnoskiem wytrzymującym uderzenie 200 J.
Oznaczenia takie jak:
- S1
- S1P
- S2
- S3
- S6
- S7
informują m.in. o:
- odporności na przebicie
- właściwościach antypoślizgowych (SR)
- odporności na wodę
- odporności podeszwy na olej i paliwo (FO)
Norma określa także szczegółowe testy podnoska, podeszwy i parametrów antypoślizgowych.
Solidne buty robocze S3
EN ISO 20347 – obuwie zawodowe
Obuwie oznaczone literą „O” nie posiada podnoska ochronnego, ale spełnia inne wymagania dotyczące bezpieczeństwa w miejscu pracy.
Ochrona odzieży – widzialność, chemia, ogień, zimno
EN ISO 20471 – odzież ostrzegawcza
Norma określa trzy klasy widzialności (1–3).
Im wyższa klasa, tym większa powierzchnia materiału fluorescencyjnego i odblaskowego.
W wielu branżach (drogownictwo, budownictwo) wymagana jest klasa 3.
EN 343 – odzież przeciwdeszczowa
Określa odporność na:
- przenikanie wody
- przenikanie pary wodnej (oddychalność)
Odzież otrzymuje klasy w zakresie wodoodporności i paroprzepuszczalności.
EN 1149-5 – odzież antyelektrostatyczna
Dotyczy odzieży rozpraszającej ładunki elektrostatyczne, stosowanej w strefach zagrożonych wybuchem (ATEX).
EN ISO 11611 / EN ISO 11612 – odzież do spawania i ochrony przed ogniem
Normy określają wymagania dla odzieży chroniącej przed:
- odpryskami stopionego metalu
- krótkotrwałym kontaktem z płomieniem
- promieniowaniem cieplnym
Odzież klasyfikowana jest według poziomu ochrony (np. Klasa 1, Klasa 2).
EN 14605 / EN ISO 13982-1 / EN 13034
Normy te określają wymagania dla odzieży chroniącej przed:
- ciekłymi chemikaliami (Typ 3, Typ 4, Typ 6)
- cząstkami stałymi (Typ 5)
Wybór odpowiedniego typu zależy od rodzaju zagrożenia i poziomu ekspozycji.
Ochrona dróg oddechowych
Najczęściej stosowane normy:
- EN 149 – półmaski filtrujące (np. FFP1, FFP2, FFP3)
- EN 136 – maski pełnotwarzowe
- EN 143 / EN 14387 – filtry i pochłaniacze
Normy określają wymagania dotyczące szczelności, oporów oddychania i odporności mechanicznej.
Ochrona przed upadkiem z wysokości
Sprzęt chroniący przed upadkiem regulowany jest szeregiem norm, m.in.:
- EN 361 – szelki bezpieczeństwa
- EN 355 – amortyzatory bezpieczeństwa
- EN 360 – urządzenia samohamowne
- EN 795 – urządzenia kotwiczące
System ochrony przed upadkiem musi być dobrany jako całość – pojedynczy element nie zapewnia bezpieczeństwa.
Dlaczego normy są tak ważne?
Normy europejskie są technicznym fundamentem bezpieczeństwa ŚOI. To one określają:
- metody badań laboratoryjnych,
- poziomy ochrony,
- sposób znakowania i informacji dla użytkownika.
Produkt zgodny z normą może zostać oznaczony znakiem CE i wprowadzony na rynek UE.
Co to oznacza w praktyce dla pracodawcy?
Przy zakupie ŚOI warto sprawdzić:
✔ numer normy
✔ klasę ochrony
✔ kategorię ryzyka
✔ kompletność dokumentacji
Dobór „na oko” albo wyłącznie według ceny może oznaczać, że produkt nie spełnia wymagań dla danego stanowiska pracy.
Bezpieczny wybór to świadomy wybór
W TWIERDZA BHP pomagamy dobrać środki ochrony indywidualnej zgodnie z obowiązującymi normami i realnym zagrożeniem na stanowisku pracy.
Jeśli nie masz pewności, czy stosowane rękawice, obuwie lub odzież spełniają odpowiednie normy – skontaktuj się z nami. Zweryfikujemy oznaczenia i pomożemy dobrać rozwiązanie, które nie tylko przejdzie kontrolę, ale przede wszystkim zapewni realną ochronę pracownikom.
Bezpieczeństwo zaczyna się od właściwej normy.
Dodaj komentarz